Қоғам

Ветеринарияны цифрландыру: QR-кодтар, жаңа қолданбалар және жалақының өсуі

Қазақстанда шамамен 10 мың ветеринария маманы 9 миллион ірі қара малды, 24 миллион ұсақ малды, 4,7 миллион жылқыны және 302 мың түйені қамтамасыз етеді. Ауыл шаруашылығы министрлігі мен Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі дәрігерлердің жүктемесін азайту үшін жаңа цифрлық құралдарды енгізуде.

10 шілде 2026 · 11:15·Оқу: 6 мин

Ветеринарияны цифрландыру: QR-кодтар, жаңа қолданбалар және жалақының өсуі
Фото: TR Kazakhstan редакциясы
TR Kazakhstan редакциясыТілші·10 шілде 2026

Ескі жүйе бір аналықтан бірнеше төлді тіркеуге мүмкіндік берді, вакцинациядан кейін бірден малды союды бұғаттамады және жалған мәмілелерді өткізіп жіберді. Жаңа ережелер мәмілелерді SMS арқылы растауды, деректерді автоматты түрде енгізуді және келу орны бойынша ветеринариялық анықтамаларды жоюды енгізеді.

QR-кодтар және мобильді қолданбалар

Ауыл шаруашылығы вице-министрі Аманғали Бердалин цифрлық тізбек енді жануарды туғаннан бастап тұтынушыға дейін қадағалайтынын хабарлады. Экспорттық жануарлар үшін цифрлық карантин бақылауы енгізілді. Пилоттық режимде ет өнімдерін мектептерге, балабақшаларға және ауруханаларға дейін қадағалау іске қосылады — әрбір партия QR-коды бар электрондық анықтама алады.

Екі қолданба іске қосылды: ветеринарларға арналған «ISZH-Mobile» және мал иелеріне арналған «TortTulik». Олар малдың жағдайын және өнім қозғалысын нақты уақыт режимінде бақылауға көмектеседі.

Цифрландырудың келесі кезеңі

Ағымдағы құралдарды меңгергеннен кейін нақты мал шаруашылығына көшу жоспарлануда. Азықтандыру, суару және микроклимат автоматтандырылады, ал жасанды интеллект аурулар мен репродуктивті мінез-құлықты болжайды. Жайылымдарды бақылау үшін дрондар мен спутниктер қолданылады. Өнімділіктің 10–25%-ға өсуі және шығындардың 15%-ға дейін төмендеуі күтіледі.

Кадрлар және жалақы

Ветеринарлардың орташа жасы 45–47 жас. Жыл сайын 11 жоғары оқу орны шамамен 700 маман шығарады, бірақ 1300 грант бөлінеді. Грантпен оқыған түлектер енді салада кемінде үш жыл жұмыс істеуге міндетті. Қазіргі уақытта жалақы айына 140–230 мың теңгені құрайды.

2026–2030 жылдарға арналған ветеринарияны дамытудың кешенді жоспарында еңбекақы қоры 1,5–2,5 есеге артады. Перспективада ветеринарлардың айлық табысы 400 мың теңгеден асуы тиіс. Мамандар мемлекет есебінен бір жыл ішінде магистратура ала алады, оның ішінде жұмыстан қол үзбей.

Инфрақұрылым және тұрғын үй

2030 жылға қарай материалдық-техникалық базаның 80%-ын жаңарту жоспарлануда. Алдағы екі жылда жаңғыртуға 66 миллиард теңгеден астам қаражат бағытталады. 72 ветеринариялық станция, 1278 пункт және 1049 мал қорымы салынады. Ветеринарлар қызметтік көлік алады, ал ауылда тұрғын үй сатып алу үшін 15 жылға 0,1%-бен несие беріледі.

Пікірлер