Халықаралық энергетикалық агенттіктің мұнай нарықтары бөлімінің басшысы Торил Босони соңғы айларда ұсыныстың өсуі негізінен Солтүстік және Оңтүстік Америка елдерімен қамтамасыз етіліп отырғанын хабарлады. Олардан жеткізілімдер өткен жылғы көлемдерден тәулігіне 1,5 млн баррельге және жыл басындағы болжамнан 600 мың баррельге артық. АҚШ, Бразилия, Венесуэла және Аргентинадағы өндіріс күтілгеннен жоғары болды.
Босонидің айтуынша, қосымша ұсыныс Суэц каналынан шығыс аймақтардағы шығындарды ішінара ғана өтейді. Сұраныстың төмендеуі, әсіресе Қытайда, тепе-теңдікті қамтамасыз етудің маңызды факторына айналды. Қытайға шикі мұнай импорты мамырда наурыз айындағы деңгейден тәулігіне 6 млн баррельге төмен болды.
Сұраныс болжамы
ХЭА болжамы бойынша, 2026 жылы әлемдік мұнай сұранысы тәулігіне 104 млн баррельді құрайды — бұл өткен жылмен салыстырғанда 420 мың баррельге аз және Таяу Шығыстағы қақтығыс басталғанға дейінгі бағалаудан 1,3 млн баррельге төмен. Нарық перспективалары дағдарыстың созылуына байланысты белгісіз болып қала береді.
Мұнай өнімдері саудасындағы өзгерістер
Оксфорд энергетикалық зерттеулер институтының директоры Басам Фаттух жағдай шикі мұнайға ғана емес, мұнай өнімдеріне де әсер ететінін атап өтті. Парсы шығанағы елдеріндегі өңдеу көлемі шикізат шығындарының өсуіне, орташа күкіртті сорттардың жоғалуына, оңтайландыру мүмкіндіктерінің шектелуіне, тасымал шығындарының артуына және кейбір елдерде мұнай өнімдері экспортына тыйым салынуына байланысты қысқарды.
Америкалық мұнайдың Азияға жеткізілімі артты, алайда Фаттух Азияның Парсы шығанағы арқылы өтетін дәстүрлі бағыттардан бас тартуы екіталай деп санайды. Ол жаңа құбырлардың, тұтынушыларға жақын қоймалардың пайда болуын және Парсы шығанағы ұлттық компанияларының Азиядағы өңдеу активтеріне инвестицияларын күтеді.
Энергетикалық қауіпсіздіктің жаңа тетіктері
Консультант Сара Вахшури ОПЕК-тің өндірістік квоталары бұрынғы маңызын жоғалтқанын, өйткені нарық тепе-теңдігі енді өндіріс көлемін бақылаумен қатар жеткізу ағындарын бақылау арқылы да анықталатынын мәлімдеді. Оның сөзінше, нарықтық тетіктердің, баға белгілеу жүйелерінің және сауда географиясының жаңартылған тұжырымдамасымен энергетикалық қауіпсіздіктің жаңа тұжырымдамасы қалыптасуда.